തീരദേശ പരിപാലന വിജ്ഞാപനത്തിലെ (CRZ) കെട്ടിടങ്ങളുടെ ക്രമവൽക്കരണം: നിയമപരമായ വ്യാപ്തിയും പ്രായോഗികതയും.

തീരദേശ പരിപാലന വിജ്ഞാപനത്തിലെ  (CRZ)  കെട്ടിടങ്ങളുടെ ക്രമവൽക്കരണം: നിയമപരമായ വ്യാപ്തിയും പ്രായോഗികതയും. 

Article by Adv Sherry J Thomas 

(Translated from English) 

2019-ലെ തീരദേശ പരിപാലന വിജ്ഞാപനം (CRZ Notification, 2019) തീരദേശ മേഖലകൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രദേശവാസികൾക്കും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്കും, കാര്യമായ ഇളവുകൾ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. 1991, 2011 എന്നീ മുൻകാല വിജ്ഞാപനങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ അനുവദനീയമല്ലാതിരുന്ന പല നിർമ്മാണ-വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഇത് അനുമതി നൽകുന്നു. ഈ ഇളവുകൾ സമ്പൂർണ്ണമായൊരു പൊതുഅനുമതിയല്ലെങ്കിലും, മുൻകാല നിയമങ്ങളിലെ കാർക്കശ്യം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ ഇതിലൂടെ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്നിരുന്നാലും, പരിസ്ഥിതി നിയമങ്ങളിലെ കർശനമായ 'പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ ക്ലിയറൻസ്' (നിർമ്മാണത്തിന് ശേഷമുള്ള മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെയുള്ള അനുമതി) തത്വം നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ, ഈ ഇളവുകളുടെ ആനുകൂല്യം മുൻകാല നിർമ്മാണങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് ലഭ്യമാകുന്നില്ല. എന്നാൽ, 'വനശക്തി വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ' (W.P.(C) No. 1394/2023) കേസിൽ 29.07.2026-ൽ സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയിലൂടെ, പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ അനുമതികൾ പൂർണ്ണമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞിരുന്ന മുൻകാല കർശന നിലപാടുകൾ പുനഃപരിശോധിക്കപ്പെട്ടു. അതിനാൽ, ഈ വിധിയിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അനുയോജ്യമായൊരു നയപരമായ തീരുമാനമെടുക്കേണ്ട ചുമതല ഇപ്പോൾ കേന്ദ്ര സർക്കാരിലാണ്.

2019-ലെ CRZ വിജ്ഞാപനത്തിലെ പ്രധാന ഇളവുകൾ

മുൻകാല നിയമങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ 2019-ലെ വിജ്ഞാപനത്തിൽ താഴെ പറയുന്ന പ്രധാന ഇളവുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്:

• നോ ഡെവലപ്‌മെന്റ് സോൺ (NDZ) പരിധിയിലെ കുറവ്: 2011-ലെ വിജ്ഞാപന പ്രകാരം CRZ മേഖലയിലെ നദിക്കരകളിൽ 100 മീറ്ററായിരുന്നു NDZ എങ്കിൽ, 2019-ൽ അത് 50 മീറ്ററായി കുറച്ചു. കായൽ ദ്വീപുകൾക്ക് ഇത് 20 മീറ്ററാക്കി ചുരുക്കിയെങ്കിലും, ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഐലൻഡ് മാനേജ്‌മെന്റ് പ്ലാൻ (IIMP) പ്രസിദ്ധീകരിക്കാത്തതിനാൽ പഴയ വിജ്ഞാപനത്തിലെ 50 മീറ്റർ പരിധി തന്നെ താൽക്കാലികമായി തുടരുന്നു.

• പുനർനിർമ്മാണവും പുതിയ നിർമ്മാണങ്ങളും: നിലവിലുള്ള തറവിസ്തീർണ്ണത്തിൽ മാത്രമേ പുനരുദ്ധാരണവും പുനർനിർമ്മാണവും പാടുള്ളൂ എന്നായിരുന്നു 2011-ലെ കർശന വ്യവസ്ഥ. എന്നാൽ നിലവിലെ വിജ്ഞാപനത്തിലെ 5.3(ii)(a) ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം, പരമ്പരാഗത തീരദേശ-മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹങ്ങൾക്ക് ദുരന്തനിവാരണ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങളും പാലിച്ച് NDZ പരിധിക്കുള്ളിൽ പോലും പുതിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്.

• സ്വകാര്യഭൂമിയിലെ കണ്ടൽക്കാടുകൾ: സ്വകാര്യഭൂമിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കണ്ടൽക്കാടുകൾക്ക് ബഫർ സോൺ ആവശ്യമില്ലെന്ന് 2019-ലെ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ അനുബന്ധത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

• HTL (വേലിയേറ്റ രേഖ) നിർണ്ണയം: 26.11.2021-ലെ S.O. 4886(E) ഭേദഗതി പ്രകാരം, 1991 ഫെബ്രുവരി 19-ന് മുൻപ് നിർമ്മിച്ച ബണ്ടുകളോ സ്ലൂയിസ് ഗേറ്റുകളോ ഉള്ളിടത്ത് HTL അവയുടെ അതിർത്തിയായി നിജപ്പെടുത്തും. എന്നാൽ ഉപ്പുവെള്ളം കയറി ബണ്ടിന് അപ്പുറം കണ്ടൽക്കാടുകൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ആ പ്രദേശം CRZ-IA ആയി സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതും മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതുമാണ്.

ഈ ഇളവുകൾ വന്നതോടെ, പ്രദേശവാസികളുടെ മുമ്പ് നിരസിക്കപ്പെട്ട പല കെട്ടിട നിർമ്മാണ അപേക്ഷകൾക്കും ഇപ്പോൾ അനുമതി ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങി. പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വരുന്നതിന് മുൻപ് നിർമ്മിച്ച വീടുകളുടെ ഉടമകൾ തങ്ങളുടെ നിർമ്മാണങ്ങൾ പുതിയ വ്യവസ്ഥകളനുസരിച്ച് ക്രമവൽക്കരിക്കപ്പെടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചെങ്കിലും, 'പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ അനുമതി' സംബന്ധിച്ച നിയമ തടസ്സങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചു. ഇന്നത്തെ നിയമപ്രകാരം അനുവദനീയമായ ഘടനകൾ പോലും, നിർമ്മാണ സമയത്ത് നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു എന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ ക്രമവൽക്കരണം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി.

ക്രമവൽക്കരണത്തിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ

2019-ലെ CRZ വിജ്ഞാപനത്തിൽ ക്രമവൽക്കരണത്തിനുള്ള വ്യവസ്ഥ പാർപ്പിടങ്ങൾക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പ്രദേശവാസികളുടെ ചെറുകിട വീടുകളെയും വൻകിട വാണിജ്യ നിർമ്മാണങ്ങളെയും ഒരേ മാനദണ്ഡത്തിൽ അളക്കാനാവില്ല. വിജ്ഞാപനത്തിലെ 9(iv) വകുപ്പ് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു:

9 (iv): 2011 ജനുവരി 6-ലെ CRZ വിജ്ഞാപനം S.O. 19(E) പ്രകാരം അനുവദനീയമായിരുന്നതും എന്നാൽ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളിൽ നിന്ന് മുൻകൂർ അനുമതി ലഭിക്കാത്തതുമായ പരമ്പരാഗത തീരദേശവാസികളുടെയും (മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, ആദിവാസികൾ ഉൾപ്പെടെ) വീടുകൾ താഴെ പറയുന്ന നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി അതത് തീരദേശ പരിപാലന അതോറിറ്റിക്ക് ക്രമവൽക്കരിക്കാവുന്നതാണ്: (a) ഇവ യാതൊരുവിധ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ല. (b) ഇവ പരമ്പരാഗത തീരദേശേതര സമൂഹങ്ങൾക്ക് വിൽക്കാനോ കൈമാറാനോ പാടില്ല.

ചുരുക്കത്തിൽ, 2019-ന് മുൻപ് നിർമ്മിച്ചതും അന്നത്തെ നിയമപ്രകാരം അനുവദനീയമല്ലാതിരുന്നതും എന്നാൽ ഇന്നത്തെ നിയമപ്രകാരം നിർമ്മിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതുമായ ഒരു വീടിന് ഇപ്പോഴും ക്രമവൽക്കരണത്തിന് അർഹതയില്ല. നിലവിലുള്ള ആ വീട് പൊളിച്ചുമാറ്റി പുതിയ അപേക്ഷ നൽകിയാൽ അനുമതി ലഭിക്കും, എന്നാൽ നിലനിൽക്കുന്ന കെട്ടിടത്തിന് മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെ അനുമതി നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയില്ല എന്നതാണ് ഇതിലെ വൈരുദ്ധ്യം.

പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ പരിസ്ഥിതി അനുമതികളിലെ നിയമപരമായ മാറ്റങ്ങൾ

വനശക്തി വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിൽ (29.07.2026) മൂന്നംഗ സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ച് നടത്തിയ വിധിന്യായത്തിൽ CRZ, EIA ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ അനുമതികളെക്കുറിച്ച് സുപ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

• 2006-ലെ വിജ്ഞാപനത്തിൽ ഭേദഗതി വരുത്താതെ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾക്ക് നേരിട്ട് പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ അനുമതി നൽകാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

• കോമൺ കോസ് (2017), അലെംബിക് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് (2020) എന്നീ മുൻവിധികളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ അതത് നിയമസാഹചര്യങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കേണ്ടതാണെന്നും, പൊതുതാൽപ്പര്യം മുൻനിർത്തി നിയമാനുസൃതമായ ഭേദഗതികളിലൂടെ ആശ്വാസ പദ്ധതികൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് തടസ്സമില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

• 2017-ലെ ഭേദഗതി വിജ്ഞാപനം കൃത്യമായ നിയമപരിരക്ഷയുള്ളതാണെന്ന് കോടതി ശരിവെച്ചെങ്കിലും, 2021-ലെ ഓഫീസ് മെമ്മോറാണ്ടം (OM) ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ട് റദ്ദാക്കി. വിജ്ഞാപനങ്ങളിൽ ഔദ്യോഗിക ഭേദഗതി വരുത്താതെ വെറും ഭരണപരമായ ഉത്തരവുകളിലൂടെ പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ അനുമതികൾ നൽകരുതെന്ന് സർക്കാരിന് നിർദ്ദേശം നൽകി. എന്നാൽ പൂർണ്ണ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ കേസുകളിൽ ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദം പ്രയോഗിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ടെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

ഇതിനുപുറമെ, ഗ്രീൻ ഹോപ്പർ ഹോട്ടൽസ് ആന്റ് റിസോർട്സ് വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (2024 KHC 1141) കേസിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി, 2023-ലെ കാഡസ്ട്രൽ മാപ്പിന് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ 2019-ലെ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പ്രയോജനം നിർമ്മാണാനുമതികൾക്ക് ബാധകമാകൂ എന്ന് വിധിച്ചിരുന്നു.

വൻകിട പദ്ധതികളും സാധാരണക്കാരുടെ വീടുകളും

ക്രഡായ് വേഴ്സസ് വനശക്തി (2025 KHC OnLine 6946) കേസിൽ, CRZ വിഷയങ്ങളിൽ പോസ്റ്റ്-ഫാക്റ്റോ അനുമതികൾ പൂർണ്ണമായി നിഷേധിക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. 1986-ലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമം ഇത് വ്യക്തമായി വിലക്കുന്നില്ല. പാരിസ്ഥിതിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുകയും, അനുമതി നിഷേധിക്കുന്നത് മൂലമുണ്ടാകുന്ന ദോഷഫലങ്ങൾ ക്രമവൽക്കരണത്തേക്കാൾ വലുതായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, കർശന നിബന്ധനകളോടെ മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെയുള്ള അനുമതി പരിഗണിക്കാവുന്നതാണ്. തൊഴിലാളികളുടെ ഉപജീവനവും സാമ്പത്തിക ആഘാതങ്ങളും കോടതികൾക്ക് അവഗണിക്കാനാവില്ല.

വൻകിട വാണിജ്യ പദ്ധതികൾക്കായുള്ള മുൻകൂർ പരിസ്ഥിതി അനുമതി (EC) തർക്കങ്ങളിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് തീരദേശവാസികളുടെ ചെറിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ നിൽക്കുന്നത്. 20,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിന് മുകളിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് 2006-ലെ EIA വിജ്ഞാപനം ബാധകമാകുന്നത്; സാധാരണ പാർപ്പിടങ്ങൾക്ക് ഈ മുൻകൂർ അനുമതി ബാധകമല്ല.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ, വകുപ്പ് 9(iv) പ്രകാരമുള്ള പാർപ്പിടങ്ങളുടെ ക്രമവൽക്കരണത്തെ വൻകിട വാണിജ്യ പദ്ധതികളുടെ അതേ കർശന മാനദണ്ഡങ്ങൾ വെച്ച് അളക്കരുതെന്നും, ഇതിൽ നിയമപരമായ വ്യക്തത ആവശ്യമാണെന്നും വ്യക്തമാണ്. പ്രത്യേക ഇളവ് പദ്ധതികളിലൂടെയോ (Amnesty Scheme) വിജ്ഞാപനത്തിലെ നിയമാനുസൃത ഭേദഗതികളിലൂടെയോ തീരദേശവാസികളുടെ ഈ പ്രശ്നത്തിന് അടിയന്തര പരിഹാരം കാണേണ്ടതുണ്ട്. നിരവധിയായ സാധാരണക്കാരുടെ വീടുകളുടെ അനുമതി അപേക്ഷകളും നിയമപോരാട്ടങ്ങളും മുടങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കേരളം പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഈ വിഷയത്തിൽ അനുകമ്പാപൂർവ്വമായ സത്വര നടപടികൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

Malayalam translation of Article published in KHC.